Nederlandse arbeidsmarkt Q2 2026: van extreme naar selectieve krapte

Blog
1

De Nederlandse arbeidsmarkt blijft krap, maar de spanning neemt geleidelijk af. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2026 stonden er volgens het CBS 378.000 vacatures open. Dat waren er 6.000 minder dan een kwartaal eerder. Tegelijkertijd blijven technische, zorg- en ICT-profielen moeilijk te vinden en verandert AI steeds sneller welke vaardigheden werkgevers nodig hebben.

De arbeidsmarkt in één oogopslag

Indicator Laatst officieel beschikbare cijfer
Openstaande vacatures, einde Q1 2026 378.000
Verandering ten opzichte van Q4 2025 6.000 minder
Vacatures per 100 werklozen, Q1 2026 91
Werkloosheid, april 2026 3,9%
Aantal werklozen, april 2026 397.000
Werkgevers met hinder van arbeidsmarktkrapte in 2025 58%
Moeilijk vervulbare vacatures volgens werkgevers 45%
Nederlandse werkgevers die in Q2 uitbreiding verwachtten 37%

De officiële CBS-kwartaalcijfers over het totale vacaturevolume in Q2 2026 waren bij het opstellen van dit rapport nog niet beschikbaar. Daarom gebruiken we voor het landelijke vacaturevolume de laatst gepubliceerde kwartaalstand: 378.000 openstaande vacatures aan het einde van Q1 2026.

Dat cijfer lag 6.000 lager dan een kwartaal eerder. Voor iedere 100 werklozen waren er 91 vacatures. De spanning is daarmee duidelijk lager dan tijdens de piek van 2022, maar de arbeidsmarkt is nog steeds krap.

In april 2026 daalde de werkloosheid naar 3,9%, oftewel 397.000 mensen. Dat maandcijfer mag niet rechtstreeks worden gecombineerd met het kwartaalcijfer voor vacatures om een nieuwe officiële spanningsratio te berekenen. Daarom spreken we in dit rapport niet van een ratio onder de 90 voor Q2.

Van extreme naar selectieve krapte

De arbeidsmarkt wordt niet overal tegelijk ruimer. Het verschil tussen algemene en specialistische functies groeit.

UWV meldt dat 58% van de werkgevers in 2025 nog hinder ondervond van de krappe arbeidsmarkt. Gemiddeld beschouwden werkgevers 45% van hun vacatures als moeilijk vervulbaar. Technische functies en beroepen in zorg en welzijn leverden de meeste wervingsproblemen op.

Dat betekent dat de markt op twee snelheden werkt:

  • standaardfuncties worden in sommige sectoren makkelijker vervuld;
  • specialistische technische, zorg- en ICT-profielen blijven schaars;
  • werkgevers kijken kritischer naar functie-eisen en productiviteit;
  • opleiding en zij-instroom worden belangrijker;
  • automatisering wordt vaker onderdeel van de personeelsstrategie.

De term selectieve krapte past daarom beter dan de suggestie dat het personeelstekort voorbij is.

Wat betekent dit voor werkgevers?

De wervingsdruk neemt gemiddeld af, maar dat betekent niet dat iedere vacature eenvoudig kan worden ingevuld.

Volgens UWV noemt 87% van de werkgevers met wervingsproblemen een gebrek aan sollicitanten als oorzaak. Daarnaast noemen werkgevers te weinig passende vaardigheden, vakkennis en werkervaring.

Voor werkgevers zijn vijf acties belangrijk:

  1. Maak harde functie-eisen en ontwikkelbare vaardigheden van elkaar los.
  2. Publiceer een duidelijke salarisindicatie en werkafspraken.
  3. Investeer in opleiding wanneer kandidaten niet volledig aan het profiel voldoen.
  4. Onderzoek welke routinetaken kunnen worden geautomatiseerd.
  5. Verkort het selectieproces voor aantoonbaar schaarse profielen.

Majoop-perspectief

Volledige vacature-informatie helpt kandidaten sneller bepalen of een functie past. Denk aan salaris, werkmodel, locatie, vereiste ervaring, opleiding en werkdagen op kantoor. Dit vermindert irrelevante reacties en ondersteunt een snellere matching.

Wat betekent dit voor recruiters?

De markt polariseert. Een algemene talentpool is minder waardevol wanneer de moeilijkste vacatures sterk gespecialiseerd zijn.

Recruiters kunnen zich onderscheiden door:

  • specialisatie in een beroepsgroep of sector;
  • actuele kennis van salaris en arbeidsvoorwaarden;
  • toegang tot zij-instromers;
  • Europese sourcing waar dat verantwoord en praktisch haalbaar is;
  • begeleiding van werkgevers bij realistische functie-eisen;
  • kennis van vaardigheden die door AI en automatisering veranderen.

UWV meldt dat voor 70% van de Nederlandse tekortberoepen in minstens één ander Europees land een personeelsoverschot bestaat. Dat betekent niet dat internationale werving altijd eenvoudig of wenselijk is, maar wel dat gerichte Europese arbeidsmobiliteit een deel van de oplossing kan zijn.

Wat betekent dit voor werkzoekenden?

De arbeidsmarkt blijft kansen bieden, maar gevraagde vaardigheden veranderen.

Werkgevers zoeken niet alleen technische kennis. Aanpassingsvermogen, kritisch denken, samenwerken, communicatie en digitale vaardigheden worden belangrijker.

Bijna de helft van de werkgevers verwacht dat AI de scholingsbehoefte verandert. Ook verwacht 45% dat andere vaardigheden nodig worden. Dit betekent niet automatisch dat hele beroepen verdwijnen. Vaker verandert de inhoud van functies en worden bepaalde taken geautomatiseerd of ondersteund.

Voor werkzoekenden zijn daarom drie keuzes belangrijk:

  1. Leer werken met relevante AI- en automatiseringstools.
  2. Investeer in vakkennis die moeilijk te standaardiseren is.
  3. Ontwikkel menselijke vaardigheden zoals oordeel, communicatie en samenwerking.

Nederlandse werkgevers blijven relatief positief

Volgens de ManpowerGroup Employment Outlook Survey verwachtte 37% van de Nederlandse werkgevers in Q2 2026 meer personeel aan te nemen.

Nederland stond daarmee:

  • zes procentpunt boven het wereldgemiddelde;
  • op de tiende plaats wereldwijd;
  • op de tweede plaats in Europa, na Zweden.

Deze cijfers zijn verwachtingen van werkgevers en geen gerealiseerde banengroei. Ze laten wel zien dat de afnemende spanning niet hetzelfde is als een brede terugval in de vraag naar personeel.

ICT: groei, schaarste en kritischer AI-gebruik

De Experis Tech Talent Outlook voor Q2 2026 onderzocht 50 werkgevers in de Nederlandse tech- en IT-dienstverlening.

Daaruit blijkt:

  • 71% gebruikt AI om talent sneller te vinden, onboarden en trainen;
  • slechts 10% vindt dat AI al doet wat men ervan verwacht;
  • de meerderheid verwachtte het personeelsbestand uit te breiden of op peil te houden.

Deze uitkomsten gelden specifiek voor de onderzochte tech- en IT-werkgevers. Ze mogen niet worden gepresenteerd als percentages voor alle Nederlandse werkgevers.

De belangrijkste les is dat AI in recruitment snel wordt toegepast, maar dat implementatiekwaliteit, datakwaliteit en menselijke controle nog achterblijven.

AI verandert vooral taken en vaardigheden

Een representatief UWV-onderzoek onder ongeveer 3.550 Nederlandse werkgevers laat zien dat AI-gebruik snel toeneemt, maar sterk verschilt per sector en bedrijfsgrootte.

De duidelijkst onderbouwde inzichten zijn:

AI-ontwikkeling Aandeel werkgevers
Verwacht veranderende scholingsbehoefte 49%
Verwacht dat andere vaardigheden nodig worden 45%
Verwacht dat banen verdwijnen 10%
AI-gebruikers die werknemers begeleiden circa 60%

Sectoren met relatief intensief AI-gebruik zijn informatie en communicatie, specialistische zakelijke dienstverlening en financiële dienstverlening.

AI raakt vooral voorspelbare en routinematige taken. Dat kan gevolgen hebben voor onder andere:

  • administratieve verwerking;
  • data-entry;
  • eenvoudige klantvragen;
  • standaardrapportages;
  • basiscontent;
  • repeterende controlewerkzaamheden.

Tegelijkertijd ondersteunt AI bestaande professionals, bijvoorbeeld developers, recruiters, marketeers, analisten en managers.

Belangrijke nuance

Uit de beschikbare bronnen volgt niet dat 66% of 72% van alle Nederlandse werkgevers AI gebruikt. Zulke algemene percentages zijn daarom niet in dit rapport opgenomen.

Robotisering wordt belangrijker voor de maakindustrie

TNO waarschuwde in april 2026 dat de Nederlandse maakindustrie sneller moet robotiseren om internationaal concurrerend te blijven.

Nederland staat volgens TNO wereldwijd op de twaalfde plaats met 264 robots per 10.000 werknemers.

Robotisering is niet alleen relevant als vervanging van arbeid. Het kan ook:

  • fysieke belasting verminderen;
  • personeelstekorten gedeeltelijk opvangen;
  • productiviteit verhogen;
  • kleinere productieseries rendabel maken;
  • bestaand technisch personeel ondersteunen.

Voor werkgevers betekent dit dat personeelsbeleid en investeringsbeleid steeds sterker met elkaar verbonden raken. Voor werknemers groeit het belang van kennis over automatisering, onderhoud, programmering en samenwerking tussen mens en machine.

De zzp-markt krimpt verder

In Q1 2026 daalde het aantal zzp’ers voor het vijfde kwartaal op rij. Volgens CBS waren er 116.000 minder zzp’ers dan in het vierde kwartaal van 2024.

Het is te eenvoudig om deze daling volledig toe te schrijven aan handhaving van de Wet DBA. Ook economische omstandigheden, sectorverschuivingen en keuzes van werkenden en opdrachtgevers kunnen een rol spelen.

Wel is duidelijk dat werkgevers, intermediairs en zelfstandigen opnieuw kijken naar:

  • vast dienstverband;
  • detachering;
  • tijdelijke arbeidsovereenkomsten;
  • correcte kwalificatie van arbeidsrelaties.

Lonen en minimumloon

Het wettelijk minimumuurloon voor werknemers van 21 jaar en ouder bedroeg:

Periode Minimumuurloon
Vanaf 1 januari 2026 €14,71
Vanaf 1 juli 2026 €14,99

Netto-effecten verschillen per persoon en hangen onder andere af van het aantal gewerkte uren, belastingen, heffingskortingen en toeslagen. Daarom noemen we geen algemeen netto maandbedrag.

Voor cao-lonen en sectorspecifieke loonafspraken gebruiken we in deze versie geen niet-gecontroleerde detailpercentages. Die horen pas in een publicatie wanneer iedere cao-afspraak rechtstreeks is gekoppeld aan de betreffende cao-bron of AWVN-publicatie.

Majoop-data: apart van officiële marktdata

Majoop beschikt over eigen vacaturedata. Die data geeft andere inzichten dan CBS- of UWV-cijfers.

CBS meet de landelijke arbeidsmarkt volgens officiële statistische definities. Majoop meet vacatures die door het platform en de dataverwerking zijn geregistreerd. Die datasets mogen daarom niet zonder toelichting met elkaar worden vergeleken.

Volgens de voor dit rapport aangeleverde interne Majoop-data:

Majoop-indicator Waarde
Actieve vacatures in de database meer dan 216.000
Nieuwe vacatures in 30 dagen 154.512
Nieuwe vacatures in 7 dagen 44.101
Gemiddelde gemeten looptijd 14 dagen
Mediane gemeten looptijd 9 dagen

Deze cijfers moeten vóór publicatie intern worden bevestigd met:

  • een vaste peildatum;
  • de exacte definitie van ‘actief’;
  • de definitie van de looptijd;
  • de landen- en taalafbakening;
  • uitsluiting van duplicaten;
  • de gebruikte query of rapportage.

Zonder die methodologische toelichting zijn het platformindicatoren, geen officiële landelijke statistieken.

Vooruitblik op de rest van 2026

De beschikbare feiten ondersteunen drie voorzichtige verwachtingen.

1. De arbeidsmarkt blijft krap, maar minder breed

De daling van de spanningsratio van 142 in Q2 2022 naar 91 in Q1 2026 laat een duidelijke normalisering zien. Specialistische tekorten blijven echter bestaan.

2. Scholing en automatisering worden belangrijker

Werkgevers reageren niet alleen met hogere lonen of extra werving. Opleiding, procesverbetering, AI en robotisering worden structurele onderdelen van personeelsbeleid.

3. Internationale sourcing kan gerichter worden ingezet

Europese verschillen tussen tekort- en overschotberoepen bieden kansen. Dit vraagt wel om zorgvuldige selectie, goede arbeidsvoorwaarden, huisvesting waar relevant en realistische verwachtingen.

We publiceren geen exacte voorspelling voor de spanningsratio in Q3 en geen voorspelling dat meer dan 50% van vacatures een AI-vaardigheid zal noemen. Daarvoor ontbreekt op dit moment een voldoende controleerbare onderbouwing.

Conclusie

De Nederlandse arbeidsmarkt beweegt van extreme naar selectieve krapte.

Het landelijke vacaturevolume daalt geleidelijk, maar werkgevers ervaren nog steeds aanzienlijke problemen bij technische, zorg- en andere specialistische functies. Tegelijkertijd veranderen AI, automatisering en robotisering de manier waarop organisaties werk organiseren.

De belangrijkste conclusies voor Q2 2026 zijn:

  1. De spanning neemt af, maar de arbeidsmarkt blijft krap.
  2. Niet iedere sector en functie ontwikkelt zich hetzelfde.
  3. Specialistische vaardigheden blijven schaars.
  4. AI verandert vooral taken, scholingsbehoeften en functie-inhoud.
  5. Werkgevers moeten werving combineren met opleiding en productiviteitsverbetering.
  6. Recruiters moeten zich verder specialiseren.
  7. Werkzoekenden hebben baat bij een combinatie van vakkennis, digitale vaardigheden en menselijke competenties.

Methodologie

Dit rapport combineert:

  • officiële Nederlandse arbeidsmarktstatistieken;
  • onderzoeken onder werkgevers;
  • sectoronderzoek naar ICT en maakindustrie;
  • interne Majoop-platformdata.

Officiële marktdata en Majoop-data worden bewust afzonderlijk gepresenteerd. Waar een cijfer een verwachting, enquête-uitkomst of interne platformindicator is, wordt dat expliciet vermeld.

Bronnen

Welke ontwikkeling uit Q2 herken jij het sterkst in jouw sector?

Deel hieronder je ervaring met schaarste, opleiding, AI, automatisering of veranderende functie-eisen.